· 

Doneren kun je leren (net als journalistiek)

Laat ik maar meteen met de deur in huis vallen. Wat was het afgelopen zaterdag een tenenkrommend slecht optreden van Kassa, hun redactie, hun presentatrice én sociaal wetenschapper Linda Duits. Waar deze partijen zich in een item van ruim 21 minuten ontzettend druk hebben zitten maken over de invloed van streamers op jongeren, hebben ze zelf om en nabij een miljoen mensen op het verkeerde been gezet. Kassa, ga je schamen.

Het idee was zo goed. Een sociaal wetenschapper tegenover twee jonge volwassenen die (voor een groot deel) hun inkomsten vergaren uit het streamen van games en het maken van YouTube-video’s. Nogmaals, het idee was goed. De uitvoering des te slechter. Puck (www.twitch.tv/Puxque) en Don (https://www.youtube.com/user/GameMeneer) kregen slechts 5 minuutjes om aan een statafel aan de zijkant van de studio hun standpunt te belichten. Los van de slechtste versie van hoor en wederhoor die ik ooit in mijn leven heb gezien, werden de twee gamers ook nog aan de lopende band onderbroken met cynische en suggestieve vragen. Maar laten we bij het begin beginnen.

Jongeren gamen: check. Jongeren kijken tegenwoordig graag naar streams: check. Er is een mogelijkheid om te doneren aan de streamers: check. Het is voor streamers onmogelijk (let op: on-mo-ge-lijk) om 100% zekerheid te hebben over de leeftijd van alle donateurs: check. Tot zo ver klopt het allemaal. Waar de zaak begint te wringen is wanneer de woorden ‘bedelen’ en ‘uit de zak kloppen’ aan bod komen. Er wordt namelijk maar per definitie vanuit gegaan dat een streamer zijn/haar kijkers aanzet tot doneren. Hoe Kassa tot die theorie is gekomen? Hele goede vraag met helaas een minder bevredigend antwoord.

Kassa stelt dat donateurs worden ‘gelokt’ met animaties, geluidjes, top-10 lijstjes en een zogenaamde ‘parasociale vriendschap’. Animaties en geluidjes (of zoals streamers ze vaak noemen: ‘alerts’) kunnen inderdaad een trigger zijn, daar ben ik het helemaal mee eens. Een top-zoveel lijstje onder of in de stream heeft ditzelfde effect. Maar stel je voor dat streamers dit niet zouden doen. Dan zou Kassa er schande van spreken dat de streamer er helemaal geen aandacht aan besteed? Dan was dát waarschijnlijk hun stok achter de deur geweest. Je kan het als streamer wat dat betreft nooit goed doen.

Aan de ‘parasociale vriendschap’ wijd ik even een aparte alinea, want het is overduidelijk dat deze Linda Duits zelf nog nooit van haar leven een streamer heeft gekeken, laat staan gevolgd. Natuurlijk zijn er streamers die zóveel viewers hebben dat zij geen persoonlijk contact kunnen onderhouden met iedereen. Jullie, als door de overheid gesubsidieerd programma met ongeveer 1.000.000 kijkers elke week, weten daar natuurlijk alles van. Als er contact wordt gezocht via social media houden jullie je echter stil en blokkeren jullie zelfs mensen die inhoudelijk kritiek hadden op jullie uitzending van afgelopen zaterdag. Ik kan zó tien streamers opnoemen die een stuk toegankelijker zijn dan jullie. Dan heb ik het nog niet eens over de streamers die door het streamen nieuwe vriendschappen hebben opgebouwd, mensen hun problemen laten vergeten, een praatpaal zijn en hun community inzetten om geld in te zamelen voor goede doelen. Een streamer is veel socialer dan jullie denken en daar hadden jullie gedegen onderzoek naar moeten doen.

Onderzoek lijkt sowieso niet zo aan jullie besteed en dit hele item was alleen maar gemaakt om de streamers in een kwaad daglicht te zetten. Zoals eerder gezegd hebben Puck en Don geen enkel punt volledig af kunnen maken, omdat presentatrice Amber Kortzorg (eerder Kortzichtig) ze iedere keer weer onderbrak. Het onderbreken was nog niet eens het meest onbeschofte, maar de manier waarop vond ik echt stuitend. Het denigrerende toontje waarmee ze álles in twijfel trok wat de twee gamers zeiden was walgelijk. Dit terwijl Linda Duits eerder aan tafel geen strobreed in de weg werd gelegd toen zij uiteenzette hoe de donatieknop een soort poort naar de hel zou zijn. Het meest ongemakkelijke interview dat ik in tijden heb gezien. En dat lag niet aan Puck en Don.

Tot slot de kern van het probleem. Volgens een lachende Linda en een cynische Amber zouden we ons als streamers kapot moeten schamen dat het überhaupt mogelijk is om te doneren, of zouden we ons ‘van geen kwaad bewust zijn’. Zijn jullie je er eigenlijk wel van bewust dat jullie zaterdag hebben gepoogd om 1 miljoen mensen te brainwashen met dit stukje dat jullie journalistiek noemen? Dat denk ik wel, want zodra de kritische noot ter sprake kwam dat er beter controles moeten komen op leeftijdsverificatie online werd de bal al snel gekaatst. Want ja, dan moeten de streamers het maar gewoon verbieden totdat er eindelijk een goede oplossing is, toch? Nee Kassa, zo werkt het niet. Weet je hoe het wél werkt? Je dient eerst goed onderzoek te doen voordat je een uitzending maakt. Je doet hoor en wederhoor. Je laat beide partijen evenveel aan het woord. Dán had je een goed item gehad. Het is echt een gemiste kans dat jullie dit niet hebben gedaan. Nu hebben jullie jezelf voor schut gezet. Ben erg benieuwd of jullie met een follow-up of een rectificatie komen, want dit kan écht niet.

Voor de context: 

Het item van Kassa (zaterdag 9 maart 2019)

De reactie van Don (GameMeneer) op de uitzending:

Write a comment

Comments: 1
  • #1

    Boycot Kassa (Tuesday, 12 March 2019 12:10)

    Ik denk dat de mensen in de redactie van Kassa beetje zaagsel in de koppies hebben